Sandy’den, New York ve New Jersey’e savaş yıkımı gibi zarar

Selçuk Acar, NEW YORK (TURKISH JOURNAL)

ABD’nin Doğu Yakası’nı vuran Sandy kasırgası, yıkıcı fırtınaya döndüğü New Jerey ve New York’ta daha ölümcül sonuçlar doğurdu. Savaşlarda görülebilecek derecede büyük toplu yıkım ve zarara neden olan Sandy’nin verdiği zararın 50 milyar doları bulacağı tahmin ediliyor.

Sevimli bir insan ismiyle gelerek, New York’ta 27 kişinin, New Jersey’de 7 ve Connecticut’ta da 3 kişinin ölümüne neden olan Sandy, ardında büyük bir yıkım bıraktı. Ölü sayısının artmasından korkuluyor. Yetkililer halkı felaket bölgelerinde bulaşıcı hastalık tehlikesine karşı dikkatli olmaya çağırdı.

Sandy ismi nerden geliyor?

Doğa ananın bir felaketine, kuçak açtığı en değerli yaratığının, insanoğlunun adlarının verilmesi çok da tuhaf karşılanmaması gerektiğini düşünsem de, Sandy ismi bir çokları için artık adı konan felaketle hatırlanacak.

Sandy, etkisi altına aldığı bölgelerde, hasar görenlerde ve bu hasarını gözle görenlerde başta olmak üzere, oldukça sevimli ve güzel çağrışımlar yapan bir isimken, bundan böyle en çok felaketin adı olarak hatırlanacak. Hatta bir çoklarına, özellikle de, afetzelere, ismi hatırlatıldığında dahi, en çok söyleyecekleri şeyin ”Bana Sandy demeyin” olması derecesinde duyulmak dahi istenmeyen… Kimbilir, adı Sandy olanlar da, felaketi gözleriyle görmüş olsaydılar aynı sözü söylerlerdi belki. Daha önceden planlamış olsalar dahi, bundan sonra doğacak çocuklarına bu adı kaç kişi verir bilemeyiz ama, bu ismin nerden geldiğini öğrenelim isterseniz. Bu kadar itici ve yıkıcı bir ismi kim belirledi? Bundan sonra adı Sandy olanları, adından pişman edecek derecede olan bu yıkıcı fırtınaya, insan isimleri nasıl veriliyor?

1978 yılından bu yana, 120 farklı ülkeyi temsil eden, Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Meteoroloji Örgütü, dünyanın her okyanus havzası için tropik fırtınalar için isim belirlemek üzere, önceden listeler hazırlar. Amerikan Ulusal Kasırga Merkezi (NHC), BM’ye bağlı Dünya Metroloji Örgütü’nün sıkı kuralları çerçevesinde isimleri listeliyor. Atlantik havzasındaki, IV. Bölgesel Birlik, şimdiden Q, U, X, Y ve Z ile başlayan isimler kullanmadan, her yıla 21 isim olmak üzere 6 yıllık ismi belirlemiş bulunuyor. Bundan sonraki gelecek kasırga isimleri ise, sırasıyla, Tony, Valerie ve William olarak belirlenmiş. NHC internet sayfasında, 2013’ün ilk 3 kasırgasının isimlerini ise, Andrea, Barry ve Chantal olarak listelemiş.

50 milyar doları bulan maddi kayıp

Yüzbinlerin tahliye edildiği, milyonların elektriksiz kalmasına ve New York Borsası’nda, 1888 yılından bu yana ilk defa hava şartları yüzünden 2 gün üst üste gongun çalmamasına neden olan Sandy, kuzeye doğru bölgeyi terketti.

4 bin Türk’ün de zarar gördüğü Sandy’nin neden olduğu maddi zararın toplamının 50 milyar doları bulacağı tahmin ediliyor.

Felaketin ardından gezdiğimiz, sahil bölgelerinde, özellikle turistik alanlardaki yat limanlarında sağlam bot bırakmaayan Sandy’nin, evleri yuttuğunu, bir çoğunu oturulamaz derecede harap ettiğini gördük. Harap ne kelime, Queens’in sahil bölgesinde, çıkan yangında ise, 111 evi tamamen yok ederek, 2. Dünya savaşının harabe görüntülerini hatırlattı. İnsanlar canını kurtardıklarına seviniyor. Bir fırtınayla açılan yara, verilen zarar o derece büyük ki New Jersey Belmar Belediye Başkanı Mattew Doherty ”şimdi bütün hedefimiz bölgeyi turizm sezonuna kadar, imar etmek.” diye görüş bildiriyor.

Hayalet şehre çevirdiği New York’ta hayatı durdurdu

Sandy’nin en fazla zararlarından biri de, toplu ulaşım sistemi olurken, bundan en fazla etkilenenler, New York ve New Jersey metroları… Tren rayları fırtınadan kaynaklanan su taşmaları sonucunda zarar görürken, suyun tuzlu olması yüzünden zararın çok daha büyük olmasından korkuluyor. 108 yıllık aralıksız çalışan New York metrosu ilk defa bu kadar uzun süreli seferlerine devam edemiyor. Bir çok istasyonun sular altındaki New York metrosunda seferlerin en kısa sürede sınırlı bir şekilde başlaması söz konusu. Manhattan’da büyük bir çoğunluğu Finans Merkezi’nin olduğu Aşağı Manhattan’da olmak üzere, 600 bin abone elektriksizken, New Jersey’de de 2,5 milyon civarında Amerikalı hala karanlıkta.

Metro seferlerinin yeniden başlayamaması nedeniyle okulların kapalı kalma süresini uzatan New York Belediye Başkanı Michael Bloomberg, köprü ve tünelleri de kapalı tutulmaya devam ediyor. Otobüs seferlerin başlatan Bloomberg, sınır bir şekilde metro seferlerini de Perşembe gününden başlatmayı planlıyor. Başkan basına yaptığı açıklamada, en büyük mücadelelerinin metro seferlerini yeniden tam olarak başlatmak ve elektiriz bölgelere tekrar elektirik vermek olduğunu ifade etti.

Öte yandan Amerikalıların her yıl geleneksel olarak kabakları oyup, içine ışıklar koyarak evlerinin önünü süsledikleri Cadılar Bayramı’nın (Halloween) New York’taki şaşalı yürüyüşü 5 Kasım’a ertelendi. Pazar günü yeniden açılması planlanan Özgürlük Heykeli’nin hizmete girmesinin de ileri bir tarihe ertelendiği duyuruldu.

Manhattan’ın aşağı bölgesine basan sular, George Washington’un ofisinin ve New York Borsası’nın bulunduğu ”Wall Street” sokağına kadar uzanması nedeniyle 2 gün üst üste kapalı kalan New York Borsası bugün açıldı. Sıfır Noktası olarak adlandırılan Dünya Ticaret Merkezi’nin inşaat çalımalarının buluduğu alanı basan suların temizlenme çalışmaları devam ediyor.

17 bin civarında uçuşun iptal edilmesine neden olan Sandy, New York ve New Jersey’in büyük bir bölümüne büyük bir dram yaşattı. Sandy’den etkilenen bölgelerde hayati tehlike, büyük bir oranda atlatılırken, yetkililer afet bölgelerinde bulaşıcı hastalık tehlikesine kaşrı uyarılarda bulunuyor

New York eyaletinde de, Vali Andrew Cuomo da yanına New York senatörleri Chuck Schumer ve Kirsten Gillibrand’ı alarak, Sandy’nin zarar verdiği bölgeleri helikopter turuyla gezdi.

Felaketten zarar gören alanlarda yerel yetkililer, ev ev dolaşarak yardım ve hasar tespit çalışmalarına aralıksız devam ediyorlar. Şimdi; Sandy’den etkilenen başta New York’ta ve New Jersey’de olmak üzere, felaketin yararlarını sarma zamanı.

Bazı bölgelerde benzin sıkıntısı

New York’un Long Island bölgesi ile New Jersey’de Bergen County
Keyport, Haboken, Pert Amboy, South Amboy’da bir saate varan süreyle beklenilen uzun benzin kuyrukları oluşurken, bir çok istasyon, 20 dolarlık benzinden fazla satmıyor. Konuştuğumuz benzin istasyonu sahipleri, stoklarının bitmek üzere olduğunu, yarından itibaren çok daha büyük bir sıkıntıyla karşı karşıya olduklarını dile getirdiler.

Obama, New Jersey’de: ”Acil yardım için 800-621-FEMA’yı arayın”

ABD’de bir haftadan daha az bir sürenin kaldığı Başkanlık seçimlerini dahi unutturan Sandy felaketi, adaylara seçim gezilerini iptal ettirirken, ABD Bakanı Barack Obama’nın afet bölgesine bir ziyaret gerçekleştirmesine neden oldu.

Afet bölgesi ilan ettiği New Jersey’deki afet bölgelerini gezen Başkan Obama, Sandy’den en fazla zararı gören yerlerden biri olan New Jersey’de incelemelerde bulundu. Obama, felaketin büyük zarar verdiği Atlantic City’nin Demokrat Partili Belediye Başkanı’nı sorumsuz açıklamalarda bulunmakla suçlayan Cumhuriyetçi Parti’den Vali Chris Christie’den bilgi aldı. Ardından bir basın toplantısı düzenleyen Obama, birinci önceliğimiz, elektriklerin geri getirilmesi” diyerek felaketten etkilenenlerin acil yardım için 800-621-FEMA’yı aramalarını istedi.

Sandy’le hatırlanan Romney’in FEMA çıkışı, Obama’ya yaradı

Sandy’nin bir başka açıkdan değerlendirdiğimizde, Romney’nin geçen yıl Federal Acil Durum Yönetim Kurumu’nun (FEMA) kapatılması yönündeki açıklamaasını hatırlıyoruz. Bu da, Obama’ya bir haftadan daha az bir sürenin kaldığı Başkanlık seçiminde ayrı bir avatantaj sağladığına işaret ediyor.

Afet sırasında, seçim gezisini iptal edip, Washington’a dönmüş, FEMA merkezini ziyaret etmiş eden Obama, Beyaz Saray’daki ‘Acil Durum Odası’nda (Situation Room), afetle ilgili yürütülen çalışmalarına komuta etmişti. Yaklaşan Romney’nin geçen yıl kapatılması yönündeki açıklamasını

Al Gore; ”Sandy, iklim değişimin sonucu”

Demokrat Parti’den eski ABD Başkanı olan Al Gore ise, felaketin ardından yaptığı açıklamada, Sandy kasırgasının iklim değişimin bir sonucu olduğu ifade etti.

Kirli enerji kirli hava yapar diyen Gore, internet sitesinde yaptığı açıklamada, bu ”Uyarıya kulak vermeliyiz ve iklim değişimi sorununu çözmek için hızlı bir şekilde hareket etmeliyiz.” ifadesini kullandı.

, , , , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published.