Olimpiyata ev sahipliği yapmak için büyük mücadele veren şehirler, olimpiyattan sonra ise iflasın eşiğine geliyor. Bazı yorumcular, her iki yılda bir gerçekleşen bu dev ekonomik israfı engellemek için bundan sonraki tüm olimpiyatların hep aynı ülkede yapılmasını istiyor.

10 Mart 2010, Çarşamba
Cemal DEMİR (Turkish Journal)

Kanadalılar 2 hafta süren olimpiyat keyfinin geçmesinden sonra acı gerçekle yüzyüze; 6 milyar dolarlık maliyet. Modern olimpiyatların en büyük paradoksu, olimpiyata ev sahipliği yapmak için büyük mücadele veren ülkelerin, olimpiyattan sonra büyük mali külfetlerle başbaşa kalması. 1976 Montreal olimpiyatları şehri iflasın eşiğine getirdi ve borçların ödenmesi tam 30 yıl sürdü. 2004 Atina olimpiyatı Yunanistan’a yaklaşık 15 milyar dolara mal oldu ve ülkenin bugün yaşadığı derin ekonomik krizin köklerinden biri olduğuna inanılıyor. Çin’in bu konuda şeffaf olmaması 40 milyar dolarlık Pekin olimpiyatının ne tür ekonomik sıkıntılara sebep olunduğu hakkında kesin bir bilgiye ulaşmayı zorlaştırsa da sıkıntının varlığını saklayamıyor. Üstelik Çin’de bazı olimpiyat tesisleri yıkıldı bile. 2012 Londra olimpiyatı daha başlamasına 2 yıl kala öngörülen maliyet bütçesini geçmiş durumda.

Her geçen gün bu soruna karşı dile getirilen çözümlerden biri özellikle dikkat çekti. Charles Banks Altekruse’un New York Times gazetesinde geçtiğimiz hafta yayınlanan ‘Olimpiyatın sabit evi olsun’’ başlıklı teklifi tartışılmaya devam ediyor. Olimpiyatın ülke ülke dolaşmasının ev sahibi ülkelere birçok zararının ortaya çıktığına dikkat çeken Altekruse, ‘’Tek çözüm hem yaz hem de kış olimpiyatlarına kalıcı bir yer bulmak’’ diye yazmıştı. Buna göre her olimpiyat için, sadece iki hafta kullanıldıktan sonra terk edilecek binlerce milyar dolarlık tesisler yapılmasına gerek yok. Olimpiyatın ülke ülke dolaşmasının tek sebebi, modern olimpiyatın babası ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi kurucusu Pierre de Coubertin’in ‘’bunun yabancı kültürlere heyecan verici bir kapı açacağını’’ düşünmesi. Geçen yüzyılda bu anlamlıydı ancak bugünkü küreselleşme ve internet çağında bu kapılar zaten ardına kadar açık. Altekruse, ‘’Artık bu gezici sirki kalıcı sabit bir eve kavuşturmanın vakti gelmedi mi?’’ diye soruyor.

Aslında bu yeni bir teklif değil. 19’ncu yüzyıl sonunda Yunanlılar kalıcı ev sahibi olmak için dilekçe vermişti. 1980 yılında Moskova olimpiyatına yönelik boykot sonrası aynı talepte yeniden bulununca Uluslararası Olimpiyat Komitesi konuyu incelemek üzere bir komisyon kurmuştu. 1984 Los Angeles olimpiyat oyunları ve boykot tartışmaları sonucu ABD Olimpiyat komitesi de benzeri bir öneriyi tartışmaya açtı. Ancak ABD komitesi, olimpiyatın 5 halkasına atfen 5 kalıcı ev tespit edilerek dönüşümlü yapılmasını istedi.

Charles Banks Altekruse ise hem kış hem de yaz olimpiyat oyunlarına ev sahipliği yapmaya uygun iklimi, çok fazla insanın olimpiyatı canlı takip etmesine imkan veren coğrafi konumu, tarafsız konumu ve tesis altyapısıyla İsviçre’nin en doğru aday olduğu görüşünde.